# Đọc bảng giá DOM DOM là một bậc thang giá theo chiều dọc, cho bạn thấy ở từng mức gần giá thị trường có bao nhiêu lệnh chờ mua, bao nhiêu lệnh chờ bán, và bao nhiêu đã thực sự khớp ở đó. ## Bậc thang cho thấy gì Trên Market Open bạn tìm nó trong panel orderbook ở tab DOM, cạnh Book và Delta. Mỗi hàng là một mức giá. Ở mỗi hàng có khối lượng bid đang chờ, khối lượng ask đang chờ, và volume đã khớp tại giá đó. Những mức có khối lượng lớn bất thường được tô nổi để bạn khỏi phải đọc từng con số. Giá khớp gần nhất được đánh dấu, và một hàng ở giữa giữ bậc thang neo vào giá đó để nó không trôi mất khi giá chạy. Chart nén mọi thứ vào nến. Bậc thang thì ngược lại. Nó cho bạn thấy đúng mức giá đang có hành động, từng tick một. ## Lệnh chờ và volume đã khớp Hai con số này nhìn giống nhau nhưng ý nghĩa rất khác, và nhầm hai cái là lỗi phổ biến nhất của người mới. Lệnh chờ là ý định. Nó nói "tôi sẵn sàng mua 40 hợp đồng ở giá này nếu có người bán cho tôi". Đặt không tốn gì, huỷ cũng không tốn gì. Volume đã khớp là sự thật. Nó nói "40 hợp đồng đã đổi chủ ở đây". Có người đã bỏ tiền ra. Khi hai cái khớp nhau, bạn tin bức tranh hơn được. Khi lệnh chờ rất lớn mà không ai khớp vào, đó chỉ là lời nói. Khi volume khớp cứ dồn lên ở một mức mà lệnh chờ ở đó dường như không hề giảm, có người đang nạp lại lệnh nhanh như nó bị ăn. ## Đọc áp lực quanh giá gần nhất Phần lớn thông tin hữu ích nằm trong vài tick quanh giá gần nhất. Xa hơn, lệnh hiện ra rồi biến mất quá dễ nên không nói lên được nhiều. Lấy perp NVDA đang ở 182,40. Trên bậc thang bạn thấy bid mỏng dưới giá, mỗi mức vài trăm đơn vị, và lệnh bán dày hơn từ 182,45 đến 182,60. Nhìn qua thì có vẻ bearish: bên bán nhiều hơn bên mua. Giờ ngồi xem một phút. Bên mua liên tục ăn lệnh bán ở 182,45, cột volume khớp ở 182,45 tăng dần, vậy mà lệnh chờ ở đó chẳng bao giờ giảm xuống dưới mức gần như cũ. Giá không lên, nhưng cũng không xuống. Có hai cách đọc, và nếu chịu chờ thì bậc thang sẽ cho bạn biết cách nào đúng. Nếu lệnh bán ở 182,45 cuối cùng cạn và giá nhích nhanh qua 182,50 rồi 182,60, bên mua vừa hấp thụ xong một tay bán kiên nhẫn và đường đi phía trên thoáng hơn. Nếu bên mua ngừng ăn và các bid dưới giá bắt đầu bị đập, tay bán đã thắng và giá nhiều khả năng sẽ trượt xuống. Điều bạn không nên làm là quyết định trong mười giây đầu. Vài điều khác đáng để ý: - Bid bị rút khi giá rơi về phía nó. Không ai muốn bắt dao rơi, và đà giảm có thể nhanh hơn. - Khối lượng tiến lên. Nếu bid tốt nhất cứ nhích lên một tick mỗi lần bị khớp, có người mua đang đuổi giá. - Volume khớp dồn ở một giá trong thời gian dài. Mức giá đó đang bị giành giật, và bên thắng thường có một cú chạy nhanh. ## Tô nổi mức lớn Phần tô nổi rất tiện vì đỡ cho bạn phải quét hàng chục dòng. Nhưng mức được tô nổi chỉ là lệnh lớn, chưa chắc là lệnh mạnh. Lệnh lớn có thể bị rút, như bài heatmap đã nói. Hãy coi chỗ tô nổi là một câu hỏi: "giá tới đây thì chuyện gì xảy ra?", rồi khi giá tới thì nhìn cột volume khớp. ## Những lỗi cần tránh Cộng hết bid và ask trên màn hình rồi so tổng gần như chẳng nói lên điều gì. Lệnh cách giá hai mươi tick đặt rất rẻ và hiếm khi bị khớp. Đọc bậc thang trên thị trường chạy nhanh mà không có kế hoạch rất mệt và dễ dẫn tới bấm bừa. Quyết định trước mức nào bạn quan tâm, rồi chỉ dùng bậc thang quanh mức đó. Cuối cùng, bậc thang không có trí nhớ. Nó chỉ cho thấy hiện tại. Để chart bên cạnh để biết bạn đang ở đỉnh vùng giá, đáy vùng giá, hay lơ lửng ở giữa. ## Thử trên Market Open 1. Mở một thị trường thanh khoản tốt như BTC hoặc ETH, mở panel orderbook và chuyển sang tab DOM. 2. Chọn một mức được tô nổi gần giá và theo dõi cho tới khi giá chạm tới. Ghi lại nó bị rút, khớp một phần, hay bị xuyên qua hoàn toàn. 3. So cùng một thời điểm trên tab Book và trên chart, để học cách một sự kiện trông ra sao ở ba góc nhìn. 4. Tập đặt và huỷ lệnh quanh mức đó trên tài khoản demo trước khi giao dịch bằng tiền thật. _Nội dung mang tính giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. Giao dịch đòn bẩy có thể lỗ nhiều hơn số ký quỹ của bạn._